opis

Dywan o abstrakcyjnej niesymetrycznej kompozycji, z rozległą szarą plamą o nieregularnych, postrzępionych brzegach, której pole różnicują skupiska drobnych plam i pasm czerni – na ciemnym, intensywnie czerwonym tle. Powstał w 1959. Z końcem tego roku miała miejsce indywidualna wystawa artystki w warszawskiej Zachęcie. Była ważnym otwarciem. Większość spośród zaprezentowanych tkanin stanowiły dywany i to one przyciągnęły szczególną uwagę i przyczyniły się do uznania ekspozycji jako przełomowej w historii polskiej tkaniny artystycznej. Mające długie runo dywany wiązane Jolanty Owidzkiej są interpretacją tradycyjnych skandynawskich rya. Artystka potraktowała kobierzec jako środek twórczej wypowiedzi o malarskim charakterze, tworząc abstrakcyjne kompozycje. Tekstura tkanin, o długim runie z ręcznie przędzionej wełny, wpływa na zachowanie światła i w unikalny sposób niuansuje koloryt plam barwnych. Jest tu „myślenie techniką” i w pełni świadome dyskontowanie możliwości warsztatu i tkackiej materii, dla uzyskania oryginalnego artystycznego wyrazu współczesnego dzieła sztuki. Krytyka dostrzegła w wystawie z 1960 i w dywanach artystki jedną z pierwszych manifestacji „polskiej szkoły tkaniny”. Ryszard Stanisławski pisał we wstępie do katalogu tej wystawy, że „kompozycje dywanowe Owidzkiej z ich ogromnym bogactwem inwencji twórczej noszą cechy malarstwa abstrakcyjnego, jednak podporządkowanego ściśle określonej funkcji użytkowej – ona wydaje się być punktem wyjścia, głównym wyznacznikiem dla koncepcji plastycznej, decydującej z kolei o artystycznej wartości przedmiotu”.
Katarzyna Biłas