opis

Pieczęć metalowa z okrągłym tłokiem osadzonym na drewnianej rączce pomalowanej na czarny kolor. Przedmiot został wykonany dla Szkoły Włókienniczej funkcjonującej przy Moszczenickich Zakładach Przemysłu Bawełnianego. Założył je w 1899 r. pochodzący z Saksonii Teodor Ender, a uruchomiono je w następnym roku. Do wybuchu I wojny światowej liczba pracowników w fabryce wzrosła do 145 osób. Podczas działań wojennych zarekwirowano wszystkie zapasy surowców wraz z elementami napędowymi – z tego względu Ender aż do ponownego otwarcia fabryki, tj. na początku lat 20. XX w., wypłacał swoim pracownikom zasiłki. Po śmierci Endera w 1921 r. kierownictwo nad firmą przejęły jego dzieci: synowie Karol i Stefan (dyrektor zakładów) oraz córka Irena Augusta Kindermann. Tym samym zmieniła się nazwa przedsiębiorstwa, które od tej chwili było znane jako „Moszczenicka Manufaktura Teodor Ender i Spadkobiercy”. Zajmowano się produkcją m.in. tkanin bawełnianych, a także towarów bieliźnianych, pościelowych czy barchanów. W 1930 r. nastąpiło połączenie spółki z pabianickimi zakładami Krusche i Ender. Pod koniec roku 1944 Stefan Ender wraz z rodziną przeniósł się z Moszczenicy do Austrii. Po zakończeniu II wojny światowej fabrykę upaństwowiono i zmieniono ich nazwę na „Moszczenickie Zakłady Przemysłu Bawełnianego”, a z czasem dołączono do niej człon „Zamatex”. Fabryka funkcjonowała do lat 90. XX w.

Agata Śródkowska