Karta
Nakrycia głowy - kapelusz letni
| Nazwa | Wartość |
|---|---|
| data powstania | XX. 50. 1. poł |
| miejsce powstania | Polska |
| technika | szycie maszynowe, plecionka, szycie ręczne |
| materiał | słomka, gumka |
| prawa autorskie | domena publiczna |
| numer inwentarza | CMW 11081/O/1284 |
opis
Kapelusz letni typu pagoda nawiązuje do kształtu i charakteru chińskiej pagody. Przyjmuje więc formę mocno rozpłaszczonego stożka.
W modzie kobiecej, w 1934 r. ronda strojnych kapeluszy znacząco się usztywniły, a główki samych nakryć głowy uległy znacznemu zmniejszeniu i spłyceniu. Kapelusze nie obejmowały głów obwodem, lecz niejako były kładzione na wierzchu. Dawne nakrycia głowy takie jak klosze i kaski uległy transformacjom i zaczęły być noszone w przesunięciu na czubkach głów, a przytrzymywały je przy tym cienkie gumki kapeluszowe. Formy tych nowych nakryć bardzo często nawiązywały do nakryć chińskich, hiszpańskich, angielskich, niemieckich, rosyjskich czy choćby tych pochodzących z epoki cesarzowej Eugenii. Od 2 poł. l. 30.XX w. modne stały się więc kapelusze bardzo różnorodne – od płaskich po spiczaste.
Pochodzący z lat 50.XX w. kapelusz był własnością Teresy Roszkowskiej (1904-1992), cenionej malarki i scenografki teatralnej. W latach 1934-36 Teresa Roszkowska była studentką scenografii na Wydziale Sztuki Reżyserskiej w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej w Warszawie. W 1955 r. za osiągnięcia w dziedzinie scenografii teatralnej i filmowej otrzymała nagrodę państwową II stopnia w dziedzinie plastyki, z kolei w 1969 r. Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki II stopnia w dziedzinie scenografii. Ostatnia scenografia wg jej projektu powstała w 1978 r. na potrzeby Teatru Nowego w Łodzi.
Roszkowska będąc niezwykle oryginalną i stylową artystką, projektowała i wykonywała stroje również na własny użytek. Miała ogromną słabość do nakryć głowy. Kupowała je u paryskich i warszawskich modystek, a nierzadko je także przerabiała i przyozdabiała według własnego uznania. Ogromna część kolekcji kapeluszy po Teresie Roszkowskiej trafiła do Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.
Marta Galik




