opis

Dzień 1 Maja nie był jeszcze w tym czasie powszechnie uznanym Świętem Pracy i, co za tym idzie, dniem wolnym, jednak wiele osób brało w nim udział, rezygnując z zarobku. W roku 1936 odbyły się trzy pochody zorganizowane przez konkurujące ze sobą środowiska partyjne i związkowe. Najskromniejszy liczebnie był przemarsz PPS, byłej Frakcji Rewolucyjnej, prowadzony od ulicy Bandurskiego (obecnie al. Mickiewicza) przez Piotrkowską i ulicę 11 Listopada (obecnie Legionów) do mogiły powstańców 1905 r. na Polesiu Konstantynowskim. Około tysiąca uczestników liczył pochód Związku Związków Zawodowych, który z ulicy Bandurskiego udał się na Plac Wolności. Największy był natomiast wspólny przemarsz PPS, Niemieckiej Socjalistycznej Partii Pracy i żydowskiego Bundu, który z Wodnego Rynku, podobną trasą jak pierwszy w wymienionych, udał się na mogiły powstańców 1905 r. Niosąc portrety przywódców polskiego i międzynarodowego ruchu socjalistycznego, wznosił hasła przeciw antysemityzmowi, nacjonalizmowi i hitleryzmowi. Na ulicy Piotrkowskiej przy filii nacjonalistycznego "Orędownika" został zaatakowany przez endecką bojówkę, uzbrojoną między innymi w kamienie, laski, noże i siekiery, niektórzy z bojówkarzy użyli nawet broni palnej. Służbom porządkowym udało się jednak powstrzymać napastników.

Jerzy Głowacki