Karta
Spinki do mankietów
| Nazwa | Wartość |
|---|---|
| data powstania | XX. 70 |
| miejsce powstania | Polska |
| technika | sztancowanie |
| materiał | metal, masa plastyczna |
| prawa autorskie | domena publiczna |
| numer inwentarza | CMW 13349/O/1626/1-3 |
opis
Prezentowane spinki do mankietów pochodzą z lat 70. XX w. i zostały wykonane z metalu oraz masy plastycznej imitującej kamienie szlachetne. Kiedy koszula męska zmieniła swoją funkcję, z typowo bieliźnianej ukrywanej pod wierzchnim odzieniem, na funkcję reprezentacyjną, pojawiła się konieczność spinania długich rękawów, aby uchronić je przed zabrudzeniem. Początkowo związywano je zdobnymi taśmami i wstążkami. Spinki swój właściwy kształt przybrały dopiero pod koniec XVIII w., wtedy też zyskały miano męskiej biżuterii. Spinki stały się wyrazem zamożności dżentelmena, a bogatsi panowie mogli sobie pozwolić na egzemplarze wysadzane drogimi kamieniami. Wiek XIX, wraz z pojawieniem się odpinanych mankietów oraz kołnierzyków koszulowych, przyniósł rozpowszechnienie używania spinek. Mankiety były szerokie i dość sztywne, a ich odpinanie pozwalało wymieniać je w ciągu dnia kilkakrotnie, kiedy tylko uległy zabrudzeniu. W większych miastach funkcjonowały pralnie, do których można było oddać doczepiane elementy koszuli. Po wypraniu i wykrochmaleniu, w wyprasowane mankiety wcierało się stearynę i następnie glansowało do połysku. W XIX w. na masową skalę zaczęto produkcję spinek, a obok tych ze złota i metali szlachetnych, produkowano dla mniej zamożnych spinki z metalu czy drewna. Niezwykle popularne były wtedy spinki patriotyczne z wizerunkiem orzełka oraz żałobne, w których można było schować zdjęcie lub pukiel włosów osoby zmarłej. Z czasem wzornictwo ewaluowało, a spinki zyskały ornamenty kwiatowe oraz wizerunki owadów, aż po geometryczne zdobienia w epoce art dèco. Pomimo, iż współczesne koszule w większości mają zapinane mankiety na guziki, spinki nadal wykorzystuje się okazjonalnie do koszul wizytowych, używanych na specjalne okazje. Dzisiejsze wzornictwo jest niezwykle różnorodne, od minimalistycznych spinek z matali szlachetnych, po wzory nawiązujące do obecnej popkultury.
Anna Grala

