Karta
Makatka
| Nazwa | Wartość |
|---|---|
| tytuł | "Fioletowa dama" |
| twórczyni/twórca | Byszewska Teresa |
| data powstania | XX. 1964 |
| miejsce powstania | Francja - Paryż |
| technika | aplikacja |
| materiał | cekiny, nici lniane, jedwabne, bawełniane, paciorki, tkanina jedwabno-bawełniana o splocie atłasowym, aksamity i atłas jedwabny, tkanina wełniana [?] o splocie płóciennym |
| wymiary | 59,0 cm x 55,0 cm |
| prawa autorskie | CMW - właścicielem praw |
| numer inwentarza | CMW 18128/W/1988 |
opis
Popiersie w ujęciu en face: postać o zwartej, krępej sylwetce, o twarzy okolonej ufryzowanymi włosami (peruką?), przypominająca mężczyznę w XVIII-wiecznym kostiumie francuskim. Odziana w strój z niewielkim dekoltem w szpic, dekorowany haftem o wzorze kwiatowym. Centralnie, na pasie atłasu, tiul haftowany we wzór ukwieconej wici; pojedyncze ulistnione gałązki przechodzą na atłas po bokach; rękawy z gładkiej jednolitej tkaniny. Popiersie aplikowane na jednolitej tkaninie o splocie atłasowym. Kolory: na jasno srebrzystym tle – czerń (twarz), kremowy (włosy), fiolety, jasny szary i beż.
W latach 60. XX w. Teresa Byszewska zamieszkała w Paryżu. Z wypraw na paryskie targi staroci wracała z przeróżnymi tkaninami i koronkami. Komponowała z nich obrazy-makatki, traktując tekstylną materię jako źródło graficznych wzorów, fascynujących faktur i kolorów. Tworzyła nacechowane surrealizmem wymyślone portrety ludzi i zwierząt. Szyte portrety pokazała w 1964 na swej pierwszej wystawie indywidualnej w Paryżu, w Galerii Argiles: „Portraits cousus par Teresa Byszewska Lenica”. „Fioletowa dama”, brała udział w tej pierwszej wystawie. Maria Teresa Byszewska (1929-2018)
ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. Dyplom na Wydziale Grafiki, u prof. Józefa Mroszczaka, uzyskała w 1955. Po studiach zajmowała się grafiką – projektowała plakaty i zajmowała się ilustracją książkową, uczestniczyła także w realizacji filmów animowanych, współpracując z Janem Lenicą. Na początku lat 60. XX w. wyjechała do Paryża. Odtąd dzieliła swój czas między Polskę i Francję. Jej twórczość, stale oscylując wokół grafiki, posiłkowała się tkaniną. Poczynając od aplikowanych makatek, przez kolaże z tkanin, z elementami haftu maszynowego, przez bazujące na koronkach filmodruki, po wykorzystujące maszynowy haft frotaże. Po pierwszej paryskiej wystawie, w Galerii Argiles, przyszły kolejne ekspozycje w wielu miastach Europy, a w 1967 w warszawskiej Kordegardzie. Także w 1967 twórczość artystki prezentowała w piśmie „Graphis” Erika Billeter, rok później kuratorka indywidualnej wystawy Teresy Byszewskiej w Kunstgewerbemuseum w Zurychu. Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi przedstawiło twórczość artystki w 2007, na wystawie indywidualnej „Teresa Byszewska. Tkaniny z lat 1962 – 1982”. Prace artystki były obecne na przekrojowych wystawach sztuki włókna, które przygotowywało CMWŁ. W 2016 wystawę twórczości artystki „Teresa Byszewska. Imaginacyjnie. Makatki, wyszywanki, frotaże” prezentowała Galeria Sztuki Współczesnej w Ostrowie Wielkopolskim.
Katarzyna Biłas

