opis

Ręczniki miały duże znaczenie w sferze obrzędowej kultury ludowej wschodnich terenów dawnej Rzeczpospolitej. Zawieszano je nad obrazami o treści religijnej – zarówno w domach, jak i kościołach; starsze – na krzyżach nagrobnych. Podczas wesela panna młoda musiała nimi obdarować wszystkich krewnych i ważniejszych gości weselnych. Ręczniki szerokości 30-40 cm i o dowolnej długości (150-300 cm), wyrabiane były z przędzy lnianej różnej grubości i o różnym stopniu wybielenia, bądź też z przędzy lnianej łączonej z bawełną. Bawełny używano, aby uwydatnić wzór tkaniny; na szaro-beżowym tle naturalnego lnu bawełniany wzór był chłodno-biały. Przeważały wzory geometryczne, równomiernie rozłożone na całej powierzchni – przy zachowaniu rytmu i symetrii. Jednym z ciekawszych wzorów jest centryczna kompozycja motywu – cebulki – otrzymywana przez taki podział kwadratu, który daje w środku największe pole, a elementy kostkowe zmniejszają się ku brzegom. Zastosowanie dodatkowo dwóch lub trzech kolorów kostek daje wrażenie migotania tkaniny. Możemy to zobaczyć na przykładzie prezentowanego ręcznika.

Lidia Zganiacz