opis

Dywan Jolanty Owidzkiej ma malarską, abstrakcyjną kompozycję. Jego pole wypełniają niesymetrycznie zgeometryzowane plamy barwne o zróżnicowanej wielkości. Przeważają rudawe brązy, nadto ciepła zieleń, szarości, beż – na czarnym tle. Mające długie runo dywany wiązane Jolanty Owidzkiej są interpretacją tradycyjnych skandynawskich rya – od wieków wykonywanych w Skandynawii, spopularyzowanych w USA i Europie Zachodniej w latach 50. – 70. XX w. Jolanta Owidzka wprowadziła rya do polskiej tkaniny artystycznej. Potraktowała kobierzec jako środek swej twórczej wypowiedzi o malarskim charakterze, tworząc abstrakcyjne kompozycje. Tekstura dywanów, mających długie runo z ręcznie przędzionej wełny, wpływa na zachowanie światła i w unikalny sposób niuansuje koloryt plam barwnych. Jest tu „myślenie techniką” i w pełni świadome dyskontowanie możliwości warsztatu i tkackiej materii, dla uzyskania oryginalnego artystycznego wyrazu współczesnego dzieła sztuki. Krytyka dostrzegła w dywanach artystki, prezentowanych na przełomowej dla polskiej tkaniny artystycznej indywidualnej wystawie Jolanty Owidzkiej w 1960, w warszawskiej Zachęcie, jedną z pierwszych manifestacji „polskiej szkoły tkaniny”. Dywany stanowiły ważną część pierwszej w Muzeum Historii Włókiennictwa (obecnie Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi) indywidualnej wystawy artystki, w 1962 r. Po tej wystawie „Okno na jesień” trafiło do zbiorów muzeum.
Jolanta Owidzka (1927- ) studiowała w krakowskiej i warszawskiej Akademiach Sztuk Pięknych. Jest uczennicą Tadeusza Kantora, Marka Włodarskiego, Mieczysława Szymańskiego, Eleonory Plutyńskiej. Pracowała po studiach w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie między innymi badała zagadnienie roli tkaniny we współczesnym wnętrzu. Artystka jest w grupie twórców polskiej szkoły tkaniny, odnoszących spektakularne sukcesy międzynarodowe w latach 60. i 70. XX w. Uczestniczyła w 1 Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie, w 1962 (następnie także Biennale w 1965 i 1971). Odniesionym wówczas sukcesom towarzyszyło uczestnictwo w długiej serii prezentacji polskiej tkaniny artystycznej w prestiżowych galeriach Polski i świata. Także praca dydaktyczna ze studentami i absolwentami uczelni artystycznych – w Polsce i poza jej granicami. Tkaniny artystki były wielokrotnie pokazywane w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi – na wystawach indywidualnych (1966, 1971, 1977, 2007), na Międzynarodowym Triennale Tkaniny (1972, 1975, 1978, 1981, 1988, 1998, 2004) a także na przekrojowych wystawach polskiej tkaniny artystycznej XX w. Unikatowe gobeliny Jolanty Owidzkiej wyróżniają malarskie walory abstrakcyjnych kompozycji, wysmakowana paleta kolorów i charakterystyczna struktura splotowa, wzmacniająca rytmy, sprzęgnięta z układem plam barwnych. Ważną częścią dorobku artystki są liczne monumentalne realizacje gobelinowe do wnętrz użyteczności publicznej w Polsce i za granicą. Jej dzieła ozdobiły m.in. biura LOT-u w Chicago, Wiedniu i Sztokholmie, New Art Centre w Ottawie, foyer Sali Koncertowej i USC w Radomiu, kawiarnię w hotelu Victoria czy hall hotelu Vera w Warszawie. W spółdzielniach rękodzieła artystycznego zrzeszonych w Cepelii powstały liczne dywany, gobeliny i kilimy, także tkaniny nicielnicowe, zrealizowane według projektów artystki.