opis

Wykonany z mosiądzu prostokątny, patynowany znaczek dla członka NSZZ „Solidarność” w Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. Juliana Marchlewskiego „Poltex” w Łodzi, czyli dawnej fabryki Izraela Kalmanowicza Poznańskiego. W roku 1852 przejął on po swoim ojcu rodzinną firmę, założył spółkę handlową „I. K. Poznański” i systematycznie rozszerzał działalność. W roku 1871 rozpoczął stopniowe wykupywanie działek usytuowanych między trzema ulicami: Ogrodową, Stodolnianą (obecnie Zachodnią) i Podrzeczną oraz cmentarzem miejskim na potrzeby budowy własnego przedsiębiorstwa włókienniczego. W następnym roku uruchomiona została parterowa, nowoczesna wówczas tkalnia wyposażona w 20 krosien mechanicznych sprowadzonych z Anglii. Dzięki wysokim zyskom Poznański rozpoczął intensywną rozbudowę swojej fabryki, która trwała do lat 90. XIX w. Pod koniec października 1889 r. przekształcono firmę w spółkę akcyjną. Podczas I wojny światowej fabryka poniosła olbrzymie straty w wyniku rekwizycji okupanta, utraty majątku w Rosji oraz wyprzedaży papierów wartościowych po niskich cenach. W okresie międzywojennym nastąpił ponowny okres rozwoju firmy. 18 września 1939 r. spółka przeszła pod komisaryczny zarząd niemiecki, a wkrótce potem w ręce Głównego Urzędu Powierniczego Wschód. Dwa lata później przekazano firmę pod zarząd łódzkim Niemcom, a w 1942 r. zmieniono jej nazwę na Aktein Gesellschaft der Baumwollmanufactur Speidel und Weber et. Co. K. G. Po znacjonalizowaniu przemysłu w 1945 r. zmieniono nazwę przedsiębiorstwa na państwowe Zakłady Włókiennicze dawniej Spółka Akcyjna I. K. Poznańskiego. Wkrótce zmieniono ich nazwę na Państwowe Zakłady Przemysłu Bawełnianego nr 2 w Łodzi – w 1951 r. do nazwy dołączono patrona, Jana Marchlewskiego. Po pewnym czasie dołączono również nazwę handlowa „Poltex”. Do kolejnej zmiany nazwy doszło w drugiej połowie lat 80. XX w. – skrócono nazwę na: Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Poltex” i w takiej formie firma funkcjonowała aż do likwidacji w latach 90. Na przełomie XX i XXI w. podjęto decyzję w sprawie niszczejących zabudowań pofabrycznych – w 2002 r. rozpoczęto prace budowlane, w wyniku których zostało otwarte w 2006 r. Centrum Handlowe Manufaktura.
Agata Śródkowska