opis

Ludowe tkactwo, jako zajęcie powszechne, zaczęło zanikać po II wojnie światowej. Jednak w regionach o szczególnie żywych tradycjach tkactwa i jego wysokich walorach dekoracyjnych pozostała spora liczba tkaczy, tworzących okazjonalnie na konkursy, przeglądy, czy pracujących na potrzeby Cepelii. W wielu miejscowościach założono spółdzielnie, kierowane przez Cepelię. Ich produkcję zdominował pasiak. Cepelia uwolniła spółdzielnie od części uciążliwych obowiązków administracyjnych i organizacyjnych, jak również – przez odpowiednie rozdzielanie zamówień – zapewniła im stabilność. Zajęła się zaopatrzeniem we właściwej jakości materiały. Centralnie organizowany zbyt i promocja oraz gęsta sieć sklepów detalicznych uwolniły spółdzielnie od konieczności zabiegania o klienta. Własne sklepy utrwalały więzi z odbiorcami oraz ułatwiały rozpoznanie potrzeb i upodobań potencjalnych klientów. Cepelia stopniowo rozwinęła też eksport do innych krajów. Okazją do poznania cepeliowskich wyrobów stały się Cepeliady, pokazy, międzynarodowe targi i wystawy. Z reguły wystawom tkaniny cepeliowskiej towarzyszyły starannie wydawane publikacje-katalogi, foldery i wydawnictwa okolicznościowe. Zgłoszony i zatwierdzony przez Komisję Kwalifikacyjną projekt kierowano do realizacji w jednej ze spółdzielni. Tam nad jej wykonaniem czuwał etnograf, sprawujący nadzór merytoryczny. Prezentowana tkanina to wełniana narzuta o wzorze pasów, zdobionych iglicowaniem (ozdobną nicią przeciągniętą iglicą już po wytkaniu) – kilim – wykonana w Spółdzielni Przemysłu Ludowego i Artystycznego „Opocznianka” w Opocznie. Kilimami lub dywanami nazywano ludowe nakrycia na łóżka wykonane z wełny. Tkanina z metką spółdzielni i jej znakiem firmowym – motywem zaczerpniętym z regionalnej wycinanki.
Lidia Zganiacz