opis

Prezentowana zabawka składa się z trzech drewnianych elementów: stolnicy, wałka i podstawki pod wałek. Wszystkie zostały wykonane w odpowiednim pomniejszeniu – tak, aby nadawały się do zabawy dla dzieci. Tego typu proste zabawki z drewna wykonywane były nie tylko w fabrykach zabawek, ale również – może nawet częściej – przez rzemieślników, którzy po prostu miniaturyzowali swoje zwykłe wyroby. Zdarzało się również, że zabawki wykonywali rodzice czy dziadkowie w domu. Stolnica z wałkiem należy do bardzo popularnej grupy zabawek – artykułów gospodarstwa domowego. Już Platon pisał, że „ten, kto stać się ma na przykład dobrym rolnikiem czy budowniczym, już w zabawie budować powinien domki dziecinne czy pólki uprawiać, a wychowawca dostarczyć winien jednemu i drugiemu małych narzędzi wzorowanych na prawdziwych i przywodzić ich do tego, żeby pewne niezbędne elementarne umiejętności przyswoili sobie zawczasu” (Platon, Prawa, w: S. Wołoszyn, Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej, t. 1, Warszawa 1965, s. 56). Zabawki najczęściej bowiem były przez pedagogów i wychowawców traktowane jako pomoce w kształtowaniu przydatnych umiejętności. I tak dziewczynki zachęcano do zabawy w kuchnię i dom (miniaturowe kuchenki, wyposażenie, akcesoria do sprzątania i opieki nad dziećmi), chłopców zaś do rozwoju intelektualnego (gry, klocki), do zabaw sportowych i wojskowych. Jan Ludwik Vives (XVI-wieczny pedagog) w swoim traktacie O wychowaniu niewiasty chrześcijanki pisał: „pochwalam inne zabawki: ołowiane lub cynowe przybory kuchenne, których tu w Belgii mamy co niemiara. Dzieci lubią je, a w zabawie nauczą się z nich korzystać” (J.L. Vives, O wychowaniu niewiasty chrześcijanki, w: O podawaniu umiejętności, oprac. A. Kempfi, Wrocław 1968, s. 269-270.).
Zofia Snelewska-Stempień