opis

Naczynia, prócz swojej głównej funkcji użytkowej, pełniły w XIX i XX w. również rolę dekoracyjną. Świadczyły także o statusie ich właściciela. Początkowo miały uniwersalny charakter, później uległy sporej metamorfozie. Przede wszystkim ilość naczyń znacząco się powiększyła. Odpowiedni dobór naczyń przeznaczonych do danych posiłków i napojów tworzył serwis (śniadaniowy, obiadowy, do herbaty, do kawy, do czekolady etc.), czyli komplet charakteryzujący się jednolitą dekoracją. Poszczególne serwisy mogły należeć do jednej całości wraz z serwisem obiadowym. Częściej jednak stanowiły odrębne komplety. Odmiennym doborem naczyń charakteryzowały się serwisy do herbaty, kawy bądź czekolady. W skład każdego z nich wchodziły filiżanki o różnej formie razem ze spodkami (np. w serwisie do czekolady – wysokie filiżanki dwuuszne), należały do nich różne dzbanuszki, dzbanki, cukierniczki, mleczniki, puszki (np. puszka na herbatę) etc. Serwisy te mogły być przeznaczone dla wielu osób bądź stanowić zestaw wyłącznie dla dwóch, tzw. tête-à-tête, jak również istniały zastawy jednoosobowe, czyli solitery. Prezentowany serwis porcelanowy do herbaty składa się z 17 części zinwentaryzowanych w 5 różnych grupach: 1) dzbanek z pokrywką (15,0 x 26,0 x 18,5; śr. podstawy – 10,0) 2) cukiernica z pokrywką (11,5 x 17,7 x 14,8; śr. podstawy – 8,4) 3) dzbanuszek na mleko (8,0 x 10,3 x 16; śr. podstawy – 6,7) 4) filiżanki - 6 szt. (5,0 x 10,6 x 12,5; śr. podstawy – 5,0 5) podstawki - 6 szt. (śr. 14,8) Serwis wykonano z kremowo-białej porcelany, z dekoracjami stylizowanych kwiatów liliowo-czerwonych georginii. Na brzegach oraz dziubkach i uchwytach znajdują się zielone pojedyncze linie podkreślające formę. Dzbanuszek na mleko różni się stylistyką od pozostałych elementów serwisu. Nie posiada charakterystycznych podwójnych klocków, a w zamian ma "żebrowanie" na brzuścu w postaci czterech symetrycznie rozmieszczonych pionowych wypustek. Ucho i dziubek posiadają kształt zawijasów. Dekoracja kwiatowa identyczna jak w pozostałych elementach serwisu - z jednej strony uchwytu duży kwiat georginii z małym pączkiem, z drugiej strony pojedynczy mały kwiatek. Zielone pojedyncze linie przy podstawie, wylocie i uchwycie - podkreślają kształt naczynia. Wszystkie elementy serwisu mają kształty lekko spłaszczone. Na dnie każdego z elementów serwisu naniesiono znak firmowy – sygnaturę zakładów Porzellanfabrik Victoria AG Czechoslovakia stosowaną w takiej postaci po 1930 r. Serwis został kupiony przez rodzinę darczyńcy w 1940 r. w sklepie GS jako lokata kapitału. Był użyty może 3-4 razy. Zapakowany przetrwał czasy pożogi wojennej.
Anna Dąbrowicz