opis

Gramofon akustyczny typu rzeźbiony kwadrat, z mosiężną tubą, napędzany na korbę. W prostopadłościennej, zdobionej snycerką drewnianej skrzynce ukryto mechanizm. Z przodu skrzynki przymocowana jest czarna, dekoracyjna plakieta z nazwą firmy: "Gramophone Sound Master". Gramofon przystosowany do odtwarzania i odsłuchiwania płyt szelakowych, tj. grających przy prędkości 78 obrotów/minutę. Do drewnianej skrzynki dołączona jest mosiężna tuba odsłuchowa w kształcie kwiatu powoju, z wytłoczonymi wzorami stylizowanych kwiatów słonecznika. Tuba podzielona jest na 10 pól, w każdym polu znajduje się jeden kwiat. Zwyczajowo w Polsce przyjęło się nazywać taki gramofon z tubą - patefonem, chociaż patefon i gramofon to dwa różne urządzenia, a nazwa patefon formalnie należy się jedynie wyrobom wytwórni „Pathé Frères” należącej do braci Emila i Charlesa Pathé - wynalazców przenośnego urządzenia o napędzie mechanicznym do odtwarzania dźwięku z płyt. Płyty patefonowe pozornie wyglądały tak jak gramofonowe - istnieją jednak duże różnice w strukturze samej płyty. W odróżnieniu od gramofonowych, płyty wytwarzane przez wytwórnię Pathé odznaczały się wgłębnym zapisem dźwięku (zróżnicowaną głębokością rowka zapisu), liczbą obrotów do 90/min i średnicą do 35 cm. Odtworzenie płyty patefonowej na gramofonie powodowało jej nieodwracalne uszkodzenia.

Anna Dąbrowicz