Karta
Naszywka: Zakłady Przemysłu Lniarskiego im. Rewolucji 1905 r. Żyrardów - Oddział Elektryczny
| Nazwa | Wartość |
|---|---|
| data powstania | XX. 70. (?) |
| miejsce powstania | Polska - Żyrardów |
| technika | druk |
| materiał | guma, filc |
| wymiary | 8,6 cm x 9,3 cm |
| prawa autorskie | domena publiczna |
| numer inwentarza | CMW 22618/H/3102 |
opis
Wykonana z niebieskiego filcu trójkątna naszywka na ubranie dla pracownika Oddziału Elektrycznego Zakładów Przemysłu Lniarskiego Rewolucji im. 1905 r. „Żyrardów”. Ich historia rozpoczęła się w pierwszej połowie XIX w. – utworzono wówczas Fabrykę Wyrobów Lniarskich, która rozpoczęła produkcję w lipcu 1833 r. Uważana była wówczas za jedną z najnowocześniejszych fabryk w Europie. Ze względu na ciągłe inwestycje firma popadła w kłopoty finansowe, w wyniku czego została przejęta przez Bank Polski w wyniku licytacji sądowej w 1847 r. Dziesięć lat później została wykupiona przez dwóch niemieckich przedsiębiorców, Karola Teodora Hielle i Karola Augusta Dittricha. Dzięki nim fabryka powróciła do dawnej „świetności” i za wysoką jakość lnianych produktów była ceniona na targach i wystawach międzynarodowych. 19 kwietnia 1885 r. przekształcono ją w spółkę akcyjną - Towarzystwo Akcyjne Zakładów Żyrardowskich Hielle i Dittrich. Wraz z wybuchem I wojny światowej nastąpiło najpierw wstrzymanie produkcji, a następnie całkowite unieruchomienie zakładów. Ponadto w lipcu 1915 r. wojska rosyjskie podłożyły ładunki wybuchowe i zniszczeniu uległy najważniejsze budynki fabryki. Mimo ponownego wznowienia produkcji po zakończeniu działań wojennych i początkowego rozkwitu przedsiębiorstwa zostało ono w 1923 r. przejęte przez francuskie konsorcjum bawełniane „Comptoir de l’industrie colonmere” Marcela Boussaca i od tego momentu rozpoczął się zły okres dla żyrardowskich zakładów, który o mało nie doprowadził do ich całkowitego upadku. Wszystko zakończyło się w roku 1936, kiedy to fabryka przeszła pod zarząd Państwowego Banku Rolnego. Podczas II wojny światowej produkcja ukierunkowana była głównie na potrzeby niemieckiego okupanta. 19 stycznia 1945 r. zakłady lniarskie zostały przejęte pod zarząd państwa. Wówczas przemianowano je na Państwowe Zakłady Włókiennicze nr 1 w Żyrardowie, a na przełomie lat 1950-1952 wydzielono z nich wyspecjalizowane zakłady, spośród których znalazły się Żyrardowskie Zakłady Przemysłu Lniarskiego im. Rewolucji 1905 roku „Żyrardów”. Ze względu na problemy z prowadzeniem przedsiębiorstwa ogłoszono jego upadłość w 1997 r. Na początku XXI w. rozpoczął się proces rewitalizacji fabrycznej osady, w tym również uruchomienia Muzeum Lniarstwa im. Filipa de Girarda w Żyrardowie. Placówka została otwarta 10 października 2014 r.
Agata Śródkowska

