opis

Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 roku była związana z łódzką uczelnią artystyczną. Uprawiając twórczość unikatową początkowo zajmowała się głównie rysunkiem, litografią i akwafortą, co wywarło ogromny wpływ na jej dalszą drogę artystyczną. Na początku lat 60. Janina Tworek-Pierzgalska zdecydowała się odwzorować swoje szczegółowe rysunki w gobelinach. Zachowując linearyzm i biało-czarną tonację, dzięki nowemu medium, jej prace zyskały z jednej strony miękkość i ciepło, z drugiej monumentalizm. Połączenie graficznego myślenia o linii, jako podstawowym elemencie konstrukcji dzieła, z tkactwem (technika haute-lisse) stało się cechą rozpoznawczą w całej twórczości artystki. Pod koniec lat 60. zaczęła jednak uzupełniać i przełamywać dominującą kreskę płaszczyznami koloru, by w połowie lat 70. przejść do aranżacji przestrzennych. Sławę międzynarodową zyskała, prezentując swoje prace na licznych wystawach i konkursach, w tym na Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981). Janina Tworek-Pierzgalska była znakomitym pedagogiem. Z jej pracowni wyszło wielu znaczących dla tkaniny współczesnej artystów i profesorów. Kompozycja symetryczna, pionowa, utrzymana w czarno-białej tonacji. Praca w kształcie prostokąta, z frędzlami osnowy w dolnej krawędzi. Podzielona pionowo do dwóch trzecich od dołu grubą, nierówną linią od której odchodzą pasy linearnych wzorów w perspektywicznym skrócie, przypominających fragmenty włókien roślinnych. Poniżej plątanina form przypominających korzenie roślin. Całość zwieńczona jest owalnym kształtem utworzonym z drobnych kresek, układających się w nierealistyczny „kwiatostan” złożony z bliżej nieokreślonych owoców, liści, fragmentów roślin. „Czarny Anioł” to jeden z pierwszych gobelinów Janiny Tworek-Pierzgalskiej, które powstały na bazie jej rysunków tuszem. Jest to wyraźnie widoczne w kolorystyce, szczegółowej kresce i braku przejść tonalnych. Tematyka pracy, tj. fantastyczne formy roślinne, pozostanie obecna w dalszej twórczości artystki.
Ewa Matłaszewska