opis

Największy rozkwit stroju kurpiowskiego przypada na wiek XIX. Przyczynił się do tego rozwój rolnictwa, powszechna uprawa lnu i konopi, a także popularyzacja hodowli owiec. Strój kobiecy składał się wówczas z następujących elementów: nakrycia głowy, koszuli, gorsetu, kaftana, spódnicy, zapaski do pasa, zapaski naramiennej, obuwia i biżuterii. Początkowo zamiast spódnic zakładano dwa fartuchy – z przodu i z tyłu. Z czasem zaczęto szyć spódnice. W regionie tym szyto je z samodziałów gładkich lub tkanych w prążki, czasem kraciastych, a także charakterystycznych mienistych, czyli mieniących się – efekt ten uzyskiwano poprzez zastosowanie w tkaninie osnowy i wątku o różnych, często kontrastowych barwach. Spódnice z materiałów w pionowe, barwne pasy, od 3 do kilkunastu nitek szerokości, nazywano kitlami. W tkaninach na kitle osnowa była różnokolorowa, wątek jednobarwny, najczęściej czerwony. Występowały kitle parciane (z użyciem nici lnianych) i gurowe (bawełniane). Nazwa kitel przyszła prawdopodobnie z sąsiednich Prus. Prezentowana spódnica została uszyta z 5 brytów tkaniny, przymarszczonej w drobne fałdki i wszytej w pasek, którego końce służyły do zawiązywania spódnicy w pasie. Fałdki ułożono w ten sposób, że przód spódnicy jest prawie gładki, a rozcięcie znajduje się z lewej strony. Spódnica sięgała kostek. Od spodu została podszyta pasem lnianej tkaniny, usztywniającym dół spódnicy i chroniącym nogi przed szorstkim materiałem.
Lidia Zganiacz .