Karta
Tkanina podwójna
| Nazwa | Wartość |
|---|---|
| tytuł | "Księżyc" (Cztery księżyce) |
| twórczyni/twórca | Tomaszkiewicz Bolesław |
| data powstania | XX. 1965 |
| miejsce powstania | Polska - Łódź |
| technika | tkanina dwuosnowowa, podwójna, ręcznie wybierana na krośnie nicielnicowym |
| materiał | wełna |
| wymiary | 230,0 cm x 90,0 cm |
| prawa autorskie | CMW - właścicielem praw |
| numer inwentarza | CMW 2757/W/294 |
opis
Bolesław Tomaszkiewicz (1930- ) należy do grupy czołowych polskich twórców tkaniny artystycznej 2 połowy XX wieku. Jest uczniem Lucjana Kintopfa – w 1955 zrealizował pracę dyplomową pod jego kierunkiem w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi. Artysta o znaczącym dorobku projektanckim w zakresie tkanin dekoracyjnych i odzieżowych, współpracował z zakładami przemysłowymi w Łodzi i w całej Polsce. Jego umiejętności, wiedza i doświadczenie służyły pokoleniom twórców, w tym projektantów polskiego przemysłu włókienniczego – niemal od chwili ukończenia studiów, przez ponad 40 lat był pracownikiem dydaktycznym łódzkiej uczelni artystycznej. Przez lata kierował katedrą tkaniny, był dziekanem Wydziału Tkaniny i Ubioru.
Dla twórczości unikatowej profesora Bolesława Tomaszkiewicza charakterystyczne jest stosowanie różnych technik tkackich i w ich obrębie poszukiwania warsztatowe. Efektem są dopracowane technicznie, hołdujące harmonii i klasycznemu porządkowi, a jednocześnie nowoczesne kompozycje. Artysta jest autorem gobelinów, kilimów, tkanin żakardowych i nicielnicowych. Szczególne miejsce w jego dorobku mają w różny sposób realizowane tkaniny podwójne. Komponowane ze znawstwem możliwości wyrazowych tej techniki , eksplorujące jej potencjał konstrukcyjny.
Prace artysty, które uczestniczyły w bardzo wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i poza jej granicami, były wielokrotnie prezentowane w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi – na Międzynarodowym Triennale Tkaniny (1975, 1988, 1995, 2001) i na wielu przekrojowych wystawach tkaniny artystycznej; w 2014 miała miejsce retrospektywna wystawa twórczości artysty w CMWL.
„Księżyc” to jedna z pierwszych kompozycji Bolesława Tomaszkiewicza, wykonanych w technice tkaniny podwójnej. Artysta zrealizował ją w tradycyjny sposób, stosowany przez tkaczy ludowych – na krośnie z czterema nicielnicami. W zorientowany pionowo wąski prostokąt, obwiedziony obramieniem, wpisane są cztery realistycznie potraktowane przedstawienia Księżyca (ciała niebieskiego), w ujęciu z różnych punktów widzenia. Awers to jasne motywy na czarnym tle, rewers w negatywie.
Tkaniny podwójne zbudowane są z dwóch warstw wykonanych splotem płóciennym, przenikających się wzajemnie , wzdłuż krawędzi wzorów. Wprowadziła je do zasobu środków warsztatowych artystów profesjonalnych profesorka warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, Eleonora Plutyńska. Spopularyzowała tę technikę w środowisku warszawskim, włączając ją po drugiej wojnie do programu studiów Akademii. Bolesław Tomaszkiewicz zainteresował się techniką tkaniny podwójnej, realizowanej na krośnie nicielnicowym, pod wrażeniem artystycznych dokonań Eleonory Plutyńskiej. Szybko osiągnął w niej pełną warsztatową swobodę i stała się ważnym medium jego wypowiedzi artystycznych.
Ewa Matłaszewska, Katarzyna Biłas



