opis

Dywan powstał w Azerbejdżanie, północnowschodniej prowincji Iranu i jest łączony z miastem Tebriz, administracyjną stolicą prowincji, centrum wytwórczości kobierniczej o wielowiekowych tradycjach. W polu środkowym dywanu jest scena figuralna z postacią kobiety, napełniającej czarkę winem. Kobieta została przedstawiona w otoczeniu roślin i zwierząt, siedzi pod ukwieconym drzewem, za jej plecami jest krzew tamaryszku. Obok lecącego i zwróconego ku kobiecej postaci rajskiego ptaka jest inny ptak a także lew. Motywy wytkane w polu środkowym dywanu nawiązują do mającej arabskie pochodzenie historii Lajli i Madżnuna - opowieści o niespełnionej miłości młodego poety, zwanego Madżnunem i Lajli. Historia została spopularyzowana w kulturze perskiej przez poetę Nizamiego Gandżawiego (1141-1209, ok.). Chłopak, decyzją ojca dziewczyny, nie mógł poślubić ukochanej. Oszalały z miłości młodzieniec błąkał się po pustyni. W jednym z epizodów historii Lajla, poślubiona przez innego, potajemnie spotkała się z Madżnunem. Przed siedzącą postacią kobiecą jest wierzba, która w licznych przedstawieniach ilustrujących opowieść o Lajli i Madżnunie uosabia rozpacz Madżnuna . Dywan ma trójdzielną bordiurę. W głównym pasie bordiury zostały rozmieszczone rytmicznie, naprzemiennie, kartusze z inskrypcjami i palmety. (Małgorzata Wróblewska Markiewicz, Dywan wiązany tabriz, zw. „z Lajlą”, w: Sztuka perska okresu kadżarskiego 1779-1924, oprac. Tadeusz Majda, Muzeum Zamoyskich w Kozłówce 1996, 185 s., s. 77)
Katarzyna Biłas