opis

Haft kurpiowski – o charakterystycznych kolistych i półkolistych motywach – rozwinął się w początkach XX wieku. Zdobiono nim głównie kołnierzyki, przyramki i mankiety koszul. Wykonywano go z reguły czerwoną nicią bawełnianą (gurem), a jedynie do podkreślenia szczegółów i wydobycia rysunku wzoru używano czarnej. Stosowano kilka powtarzających się motywów: koła i półkola, pączki, zielka, wiatracki, ząbki, scytki, kulasiki, pieski ogonki, dziurki dziergane. Ogólnie przyjętą zasadą było, aby układ motywów na kołnierzu, mankiecie i przyramku tej samej koszuli nie łączyła wspólna zasada kompozycyjna. Wszystkie tworzyły oddzielne całości. Na mankiecie występował szeregowy układ motywów zawsze tej samej wielkości. Natomiast na kołnierzu wyraźna była symetryczna budowa ornamentu. Oś symetrii biegła przez środek kołnierzyka; po obu jej stronach haftowano identyczne motywy, a najpiękniejsze i największe ziela, koła i półkola umieszczano na rogach kołnierzyka. Na przyramkach z kolei haft wykonywano według układu linearnego. Każda koszula charakteryzowała się odrębnym zestawem motywów – nie było dwóch identycznych.
Lidia Zganiacz