opis

Bielunka to odświętna koszula o kroju przyramkowym, uszyta z cienkiego, dobrego gatunkowo płótna lnianego lub bawełnianego, fabrycznego. W zależności od okresu powstania różniąca się detalami kroju i zdobieniami. Starsze bielunki, zazwyczaj lniane, były długie, z małym kołnierzykiem lub oszewką i szerokimi rękawami wszytymi w mankiet. Zdobiono je haftem krzyżykowym, tzw. szyciem ruskim. Nowsze – bawełniane – były krótkie, z dużym, wykładanym kołnierzem i szerokimi, dzwonowatymi rękawami bez mankietów. Dzięki nowemu fasonowi koszuli zwiększyła się powierzchnia, którą można było ozdobić haftem. Zapanowała wówczas moda na rozbudowane motywy, składające się z dużych róż – w bukietach i girlandach, przybranych różnorodnymi listkami i innymi kwiatkami, wykonywane haftem płaskim i cieniowanym. Podstawowym powodem popularności tych haftów było to, że na cienkich, bawełnianych koszulach, wyszycia te wykonywało się łatwiej i szybciej niż haft krzyżykowy. Po II wojnie światowej haftowi płaskiemu zaczął towarzyszyć haft richelieu – wtedy najczęściej haft płaski zdobił przyramki koszuli, a haft richelieu kołnierzyk i rękawy. Haft richelieu należący do grupy haftów ażurowych wykonywano w tym regionie prawie zawsze białą nitką. Tworzyły go motywy roślinne, których środki wypełniano często ażurowymi kompozycjami, a płaszczyzny między nimi zasnuwano dzierganymi pajączkami.
Lidia Zganiacz