opis

Jolanta Owidzka (1927- ) studiowała w krakowskiej i warszawskiej Akademiach Sztuk Pięknych. Jest uczennicą Tadeusza Kantora, Marka Włodarskiego, Mieczysława Szymańskiego, Eleonory Plutyńskiej. Pracowała po studiach w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie między innymi badała zagadnienie roli tkaniny we współczesnym wnętrzu. Artystka jest w grupie twórców polskiej szkoły tkaniny, odnoszących spektakularne sukcesy międzynarodowe w latach 60. i 70. XX w. Uczestniczyła w 1 Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie, w 1962 (następnie także Biennale w 1965 i 1971). Odniesionym wówczas sukcesom towarzyszyło uczestnictwo w długiej serii prezentacji polskiej tkaniny artystycznej w prestiżowych galeriach Polski i świata. Także praca dydaktyczna ze studentami i absolwentami uczelni artystycznych – w Polsce i poza jej granicami. Tkaniny artystki były wielokrotnie pokazywane w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi – na wystawach indywidualnych (1966, 1971, 1977, 2007), na Międzynarodowym Triennale Tkaniny (1972, 1975, 1978, 1981, 1988, 1998, 2004) a także na przekrojowych wystawach polskiej tkaniny artystycznej XX w. Unikatowe gobeliny Jolanty Owidzkiej wyróżniają malarskie walory abstrakcyjnych kompozycji, wysmakowana paleta kolorów i charakterystyczna struktura splotowa, wzmacniająca rytmy, sprzęgnięta z układem plam barwnych. Ważną częścią dorobku artystki są liczne monumentalne realizacje gobelinowe do wnętrz użyteczności publicznej w Polsce i za granicą. Jej dzieła ozdobiły m.in. biura LOT-u w Chicago, Wiedniu i Sztokholmie, New Art Centre w Ottawie, foyer Sali Koncertowej i USC w Radomiu, kawiarnię w hotelu Victoria czy hall hotelu Vera w Warszawie. W spółdzielniach rękodzieła artystycznego zrzeszonych w Cepelii powstały liczne dywany, gobeliny i kilimy, także tkaniny nicielnicowe, zrealizowane według projektów artystki. Kompozycja nieprzedstawiająca, malarska; jej ośrodkiem jest rozległa plama o nieregularnych konturach, sięgająca do górnej krawędzi tkaniny, rozbita w dwóch trzecich szerokości pionowym podziałem, zróżnicowana polami o różnych odcieniach, mającymi wewnętrzny rytm, uzyskany zastosowaniem naprzemiennych kontrastowych wątków. Faktura tkaniny jest zróżnicowana – dominują partie o powierzchni puszystej, uzyskanej przez wyczesanie zastosowanego w wątku owczego runa. Plama utrzymana w intensywnych żółciach i rudawym oranżu, łączonych z czernią, z akcentami fioletu i różu, na ciemnym, zielonkawo-brunatno-czarnym tle. Wiele tkanin Jolanty Owidzkiej, powstałych w latach 60. I 70. cechuje intensywna barwa. „Malowane przędzą” abstrakcyjne kompozycje łączą istotne cechy twórczości artystki: biegłość i swobodę w operowaniu tkackim medium dla uzyskania malarskich efektów, świadomość funkcji tkaniny w przestrzeni architektonicznej, wyczucie relacji koloru i skali.
Katarzyna Biłas