opis

Tkanina „Czarne i białe” ma abstrakcyjną, niesymetryczną kompozycję i graficzny charakter. Pole zbliżone do kwadratu wypełniają plamy o zwartym konturze i zgeometryzowanym kształcie – białe oraz biało-czarne – płaskie, o różnym stopniu nasycenia czernią. Naprzemienne przeplatanie wątków białych i czarnych daje efekt zbliżony do szrafowania a czerń – przy zróżnicowanym zagęszczeniu w obrębie plam – przypomina poziome, swobodnie odręcznie rysowane tuszem kreski. Jako wątek wykorzystane zostały przez artystkę paski pocięte z tkanin, jak w ludowych „szmaciakach”. Część białych plam ma jednolitą strukturę, z „ziarnem” jednakowych pokryć wątku. Inne tkane są wątkami o zmiennej grubości i biegną przez nie pionowe kreski widocznej ciemnej osnowy. „Czarne i białe” to jedna z czterech kwadratowych tkanin strukturalnych, jak określała je artystka, które wchodziły w skład prezentacji Jolanty Owidzkiej na 8. Biennale w São Paulo, w Brazylii w 1965 roku. Muzeum posiada jeszcze drugą z tych kompozycji, malarską w charakterze, zatytułowaną „Czarne i żółte”. Budują one, za pomocą specyficznie tkackich środków, odmienne estetyczne i emocjonalne odczucia widza, budzą inne skojarzenia. Razem tworzą narrację o możliwościach ekspresji włóknistego surowca i tkackiego przeplotu.
Jolanta Owidzka (1927-2020) była czołową przedstawicielką polskiej szkoły tkaniny. Brała udział w wystawach kluczowych dla światowej sztuki tkaniny i dla postrzegania twórczości Polaków w świecie w XX wieku, m.in. w 1, 2, 5 Biennale internationale de la Tapisserie w Lozannie (1962, 1965, 1971), XII Triennale di Milano (1960), 8. Bienal Internacional de Arte de São Paulo (1965), wystawie „Wall Hangings" w Museum of Modern Art w Nowym Jorku (1969). Twórczość artystki jest obecna w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi od chwili jego powstania. Prezentowaliśmy je, m.in., na wystawach indywidualnych w Muzeum (1962, 1971, 1977, 2007). Brały udział w 1, 2, 3, 4, 6, 9, 11 Międzynarodowym Triennale Tkaniny, w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981, 1988, 1998, 2004).Ważną częścią dorobku artystki są liczne monumentalne realizacje gobelinowe do wnętrz użyteczności publicznej w Polsce i za granicą. Jej dzieła ozdobiły m.in. biura LOT-u w Chicago, Wiedniu i Sztokholmie, New Art Centre w Ottawie, foyer Sali Koncertowej i USC w Radomiu, kawiarnię w hotelu Victoria czy hall hotelu Vera w Warszawie.
Katarzyna Biłas