opis

Zapaska do pasa to rodzaj wełnianego fartucha i chyba najbardziej charakterystyczny element ludowego stroju kobiecego, zarówno odświętnego, jak i codziennego, występującego w różnych regionach. Zwykle kobieta miała kilka zapasek, a bogate panny dostawały w posagu nawet kilkanaście. Wykonywano je z lniano-wełnianego samodziału w pasy – pasiaka, o charakterystycznej dla danego regionu kolorystyce i repetycji barw. Zapaskę do pasa zakładano na wełnianą sukienkę lub spódnicę i zawiązywano w pasie jak fartuch. Do wiązania służyły kolorowe krajki lub troczki. Prezentowany fragment pochodzi z zapaski kołbielskiej określanej jako „fartuch postny” lub „urzyczak”. Tkanina na tego typu zapaskę była czarna lub ciemnogranatowa, z białymi lub biało-niebieskimi prążkami, ułożonymi symetrycznie. Strój postny nosiły kobiety w okresie wielkopostnym, a także na obrzęd pogrzebowy i zaduszki. Ciekawostką jest, że w regionie tym określeniem barwy ciemnoniebieskiej, granatowej lub czarnej był termin modry. Z kolei układ kolorystyczny grupy prążków białych i biało-niebieskich na czarnym lub granatowym tle nazywano modry urzyczak (od nazwy mikroregionu Urzecze).
Lidia Zganiacz