opis

Wełniak, nazywany także kiecką, to element ludowego stroju kobiecego, występującego niemal we wszystkich regionach. Składa się z dwóch części: szerokiej spódnicy i przyszytego do niej stanika – gorsetu, zapinanego na haftki. Spódnica z lniano-wełnianego samodziału, wykończona na dole pasem z czarnego aksamitu. Od spodu podszyta tkaniną bawełnianą o wzorze drukowanym, do której po wewnętrznej stronie doszyty jest gruby papier, pełniący rolę usztywniającą. Z przodu spódnicy rozcięcie, ułatwiające zakładanie. Zakrywano je fartuchem lub wełnianą zapaską do pasa. Stanik wełniaka ozdobiony jest haftem ręcznym, wykonanym kolorowymi koralikami. Przedstawia on bukiety kwiatowe, w układzie tradycyjnym, przy wykorzystaniu zasad symetrii – dwa na przodzie i pięć z tyłu. Haft koralikowy upowszechnił się w połowie okresu międzywojennego. Wyszywano różnokolorowymi, matowymi lub przezroczystymi paciorkami, a w komponowaniu motywów stosowano te same elementy, co przy hafcie płaskim i cieniowanym - głównie różnej wielkości kwiaty. Kolorystyka haftów nie zawsze była naturalistyczna. Obok róż, typowych dla regionu łowickiego, w kolorze czerwonym czy różowym wyszywano także niebieskie lub zielone. W doborze barw starano się przede wszystkim, by haft stanowił jedność kompozycyjną z pozostałą częścią ubioru. Zdobienie koralikami nazywano „złakowską modą”, od miejsca powstania na terenie parafii Złaków Kościelny.
Lidia Zganiacz