opis

Dywan wiązany zaprojektowany przez Jolantę Owidzką i zrealizowany w cepeliowskiej Spółdzielni Pracy Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Pilsko" w Żywcu. W ujętej w wąskie obramienie abstrakcyjnej, graficznej kompozycji niesymetryczny układ tworzą drobne punkty utrzymane w szarościach i czerni, rozsypane w całym polu, miejscami zagęszczone. Wpisują się w zarys rozczłonkowanej formy, we fragmentach układają się w linearne skupiska, bądź rozpraszają i przenikają w tło – jednolite, w kolorze écru. Równomiernie krótko ostrzyżone runo dywanu eksponuje graficzny wymiar dzieła. W pierwszych latach twórczej drogi Jolanta Owidzka projektowała dywany, niekiedy traktowane, podobnie jak w tym wypadku, jako unikatowe tkaniny ścienne. Kobierce były obiektami, które wywołały największe zainteresowanie na jej pierwszej indywidualnej wystawie w 1960, w Zachęcie. Artystka, której największe sukcesy związane są z tkaniną unikatową, jeszcze w czasie studiów w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych współpracowała z Biurem Nadzoru i Estetyki Produkcji (od 1949), a w latach 1951 – 1956 była projektantką i pracownikiem naukowo-badawczym w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego. Współpracowała także z Cepelią. W spółdzielniach rękodzieła artystycznego zrzeszonych w Cepelii powstały liczne dywany, gobeliny i kilimy, także tkaniny nicielnicowe, zrealizowane według jej projektów.

Jolanta Owidzka (1927-2020) była czołową przedstawicielką polskiej szkoły tkaniny. Brała udział w wystawach kluczowych dla światowej sztuki tkaniny i dla postrzegania twórczości Polaków w świecie w XX wieku, m.in. w 1, 2, 5 Biennale internationale de la Tapisserie w Lozannie (1962, 1965, 1971), XII Triennale di Milano (1960), 8. Bienal Internacional de Arte de São Paulo (1965), wystawie „Wall Hangings" w Museum of Modern Art w Nowym Jorku (1969). Twórczość artystki jest obecna w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi od chwili jego powstania. Prezentowaliśmy je, m.in., na wystawach indywidualnych w Muzeum (1962, 1971, 1977, 2007). Brały udział w 1, 2, 3, 4, 6, 9, 11 Międzynarodowym Triennale Tkaniny, w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981, 1988, 1998, 2004).
Katarzyna Biłas