opis

Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 roku była związana z łódzką uczelnią artystyczną. Uprawiając twórczość unikatową początkowo zajmowała się głównie rysunkiem, litografią i akwafortą, co wywarło ogromny wpływ na jej dalszą drogę artystyczną. Na początku lat 60. Janina Tworek-Pierzgalska zdecydowała się odwzorować swoje szczegółowe rysunki w gobelinach. Zachowując linearyzm i biało-czarną tonację, dzięki nowemu medium, jej prace zyskały z jednej strony miękkość i ciepło, z drugiej monumentalizm. Połączenie graficznego myślenia o linii, jako podstawowym elemencie konstrukcji dzieła, z tkactwem (technika haute-lisse) stało się cechą rozpoznawczą w całej twórczości artystki. Pod koniec lat 60. zaczęła jednak uzupełniać i przełamywać dominującą kreskę płaszczyznami koloru, by w połowie lat 70. przejść do aranżacji przestrzennych. Sławę międzynarodową zyskała, prezentując swoje prace na licznych wystawach i konkursach, w tym na Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981). Janina Tworek-Pierzgalska była znakomitym pedagogiem. Z jej pracowni wyszło wielu znaczących dla tkaniny współczesnej artystów i profesorów. Nieprzedstawiająca, niesymetryczna kompozycja wykonana w technice gobelinu, wypełniona graficznymi formami o nieregularnych kształtach i rozczłonkowanym konturze, z nieco przesuniętą w dół kolista formą na osi, utrzymana w barwach zieleni i oranżów z czarnymi motywami, na biało-szarym tle, należy do prac Janiny Tworek-Pierzgalskiej, w której czysty, ostry, wręcz agresywny kolor, który do tej pory artystka wprowadzała w tłach, zaczął wkraczać w głąb linearnej kompozycji, przecinając płaszczyznę gobelinu. Zamiłowanie do linearyzmu łączy się tu z wirtuozerią operowania nasyconą barwą, która uzupełnia złożoność linii rysunku. Wieloznaczne formy zdekonstruowanej płaszczyzny dają z kolei możliwość odbiorcy na dopisanie własnej wizji i interpretacji.
Bratumiła Leligdowicz