opis

Janina Tworek-Pierzgalska realizując w 1972 roku, „Sonet krymski” oryginalnie wpisała się w nurt XX-wiecznych poszukiwań związanych z przestrzennymi formami tkackimi. Artystka nawiązała do zachodnioeuropejskiej tradycji parawanów z gobelinowymi ekranami. Wykorzystała formę parawanu, z czterema prostokątnymi ekranami. Wpisała w tkane techniką gobelinową ekrany kompozycję, w której czytelne elementy martwej natury i pejzażu przenikają się z formami abstrakcyjnymi. Intensywne, nasycone zielenie gobelinowych płaszczyzn są zestawione z jaskrawym kolorem konstrukcji parawanu. Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi, pod kierunkiem Marii Obrębskiej-Stieber i Teresy Tyszkiewicz, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 była dydaktykiem macierzystej uczelni. Początkowo dyscyplinami jej twórczości unikatowej były rysunek, litografia i akwaforta. Od początku lat 60. XX w. równolegle realizowała także gobeliny, w których na język tkaniny przetwarzała formy grafiki i rysunku. Linearyzm był rozpoznawalną cechą jej twórczości związanej z tkaniną. Czarne, miękko prowadzone linie tworzyły na bieli abstrakcyjne, budzące skojarzenia biologicznych struktur, bądź przywołujące pejzaż, czy martwą naturę, układy. Od przełomu lat 60. i 70. XX w. w jej kompozycjach ważną rolę zaczął odgrywać kolor, intensywny, często kładziony płaską plamą, jakby niezależnie od rysunku , w opozycji do niego, ale dopełniający jego ekspresję. Artystka odnosiła sukcesy zarówno w dziedzinie grafiki i rysunku jak i tkaniny artystycznej. Jej prace uczestniczyły w licznych prestiżowych wystawach polskiej tkaniny w świecie, brały udział w najważniejszych światowych konkursowych wystawach, w tym w Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981).

Katarzyna Biłas