opis

Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 roku była związana z łódzką uczelnią artystyczną. Uprawiając twórczość unikatową początkowo zajmowała się głównie rysunkiem, litografią i akwafortą, co wywarło ogromny wpływ na jej dalszą drogę artystyczną. Na początku lat 60. Janina Tworek-Pierzgalska zdecydowała się odwzorować swoje szczegółowe rysunki w gobelinach. Zachowując linearyzm i biało-czarną tonację, dzięki nowemu medium, jej prace zyskały z jednej strony miękkość i ciepło, z drugiej monumentalizm. Połączenie graficznego myślenia o linii, jako podstawowym elemencie konstrukcji dzieła, z tkactwem (technika haute-lisse) stało się cechą rozpoznawczą w całej twórczości artystki. Pod koniec lat 60. zaczęła jednak uzupełniać i przełamywać dominującą kreskę płaszczyznami koloru, by w połowie lat 70. przejść do aranżacji przestrzennych. Sławę międzynarodową zyskała, prezentując swoje prace na licznych wystawach i konkursach, w tym na Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981). Janina Tworek-Pierzgalska była znakomitym pedagogiem. Z jej pracowni wyszło wielu znaczących dla tkaniny współczesnej artystów i profesorów. Nieprzedstawiająca, niesymetryczna kompozycja, której przestrzeń wypełniają krótkie linearne motywy, rozczłonkowane, zgrupowane w koliste formy i lekko wygięte nieregularne smugi, z pasem głębokiej czerni akcentującym pionową oś, przechodzącym po środku szerokiej części gładkiego tła w linearny wygięty motyw; ze zgrupowanymi w formach wydłużonych linearnymi motywami w górnej partii jest jednym z pierwszych gobelinów wykonanych przez Janinę Tworek-Pierzgalską. W czarno-białych tkaninach, artystka dokonywała dosłownego transponowania w materię wcześniej wykonanych rysunków i grafik. Przenosząc je w technice haute-lisse nicią wełnianego wątku na ramę z założoną lnianą osnową, artystka pozbawiła kompozycji rygoru i suchości kreski. Monumentalizm wielokrotnie powiększonych grafik i rysunków zarówno imponuje precyzją wykonania , jak również nadaje tym tkanym obrazom niepowtarzalny nastrój i siłę oddziaływania.
Bratumiła Leligdowicz