opis

Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 roku była związana z łódzką uczelnią artystyczną. Uprawiając twórczość unikatową początkowo zajmowała się głównie rysunkiem, litografią i akwafortą, co wywarło ogromny wpływ na jej dalszą drogę artystyczną. Na początku lat 60. Janina Tworek-Pierzgalska zdecydowała się odwzorować swoje szczegółowe rysunki w gobelinach. Zachowując linearyzm i biało-czarną tonację, dzięki nowemu medium, jej prace zyskały z jednej strony miękkość i ciepło, z drugiej monumentalizm. Połączenie graficznego myślenia o linii, jako podstawowym elemencie konstrukcji dzieła, z tkactwem (technika haute-lisse) stało się cechą rozpoznawczą w całej twórczości artystki. Pod koniec lat 60. zaczęła jednak uzupełniać i przełamywać dominującą kreskę płaszczyznami koloru, by w połowie lat 70. przejść do aranżacji przestrzennych. Sławę międzynarodową zyskała, prezentując swoje prace na licznych wystawach i konkursach, w tym na Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981). Janina Tworek-Pierzgalska była znakomitym pedagogiem. Z jej pracowni wyszło wielu znaczących dla tkaniny współczesnej artystów i profesorów. Wykonana w technice haute lisse, niesymetryczna kompozycja z postacią ludzką na lewo od osi, zwróconą en troi-quatre w prawo i czarnymi graficznymi formami utworzonymi z wygiętych linii o zróżnicowanej grubości na tle wypełnionym polami o różnorodnych kształtach i barwach sugerującymi pejzaż z drzewami i motywami architektonicznymi, jest jedną z realizacji, która powstała w okresie kiedy to artystka poszukiwała koloru, który kontrastując z linią uzupełniałby ją zarazem. Stosując silne odcienie niebieskiego, fioletu, beżu, brązu, żółcieni oraz czerń i biel Janina Tworek-Pierzgalska stworzyła jedną z kolejnych doskonałych ogromnych gobelinowych grafik z iluzyjnym efektem przestrzenności i wieloplanowości. Precyzja wykonania, monumentalność i ekspresja prac artystki porusza zmysły, rozum oraz duszę.

Bratumiła Leligdowicz