opis

Jolanta Owidzka (1927- ) studiowała w krakowskiej i warszawskiej Akademiach Sztuk Pięknych. Jest uczennicą Tadeusza Kantora, Marka Włodarskiego, Mieczysława Szymańskiego, Eleonory Plutyńskiej. Pracowała po studiach w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie między innymi badała zagadnienie roli tkaniny we współczesnym wnętrzu. Artystka jest w grupie twórców polskiej szkoły tkaniny, odnoszących spektakularne sukcesy międzynarodowe w latach 60. i 70. XX w. Uczestniczyła w 1 Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie, w 1962 (następnie także Biennale w 1965 i 1971). Odniesionym wówczas sukcesom towarzyszyło uczestnictwo w długiej serii prezentacji polskiej tkaniny artystycznej w prestiżowych galeriach Polski i świata. Także praca dydaktyczna ze studentami i absolwentami uczelni artystycznych – w Polsce i poza jej granicami. Tkaniny artystki były wielokrotnie pokazywane w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi – na wystawach indywidualnych (1966, 1971, 1977, 2007), na Międzynarodowym Triennale Tkaniny (1972, 1975, 1978, 1981, 1988, 1998, 2004) a także na przekrojowych wystawach polskiej tkaniny artystycznej XX w. Unikatowe gobeliny Jolanty Owidzkiej wyróżniają malarskie walory abstrakcyjnych kompozycji, wysmakowana paleta kolorów i charakterystyczna struktura splotowa, wzmacniająca rytmy, sprzęgnięta z układem plam barwnych. Ważną częścią dorobku artystki są liczne monumentalne realizacje gobelinowe do wnętrz użyteczności publicznej w Polsce i za granicą. Jej dzieła ozdobiły m.in. biura LOT-u w Chicago, Wiedniu i Sztokholmie, New Art Centre w Ottawie, foyer Sali Koncertowej i USC w Radomiu, kawiarnię w hotelu Victoria czy hall hotelu Vera w Warszawie. W spółdzielniach rękodzieła artystycznego zrzeszonych w Cepelii powstały liczne dywany, gobeliny i kilimy, także tkaniny nicielnicowe, zrealizowane według projektów artystki. Kompozycja otwarta przedstawiająca panoramę Warszawy, od strony Wisły. Architektoniczne motywy zostały ujęte w uproszczeniu, ich kontury są nieostre. W kompozycji istotne jest dyskontowanie walorów malarsko traktowanej tkackiej materii, eksponowanie cech materiału i techniki – smugi na zasnutym chmurami niebie „malowane” są za pomocą skośnie prowadzonego wątku, utrzymane w szerokiej skali szarości i barw brunatnych oraz écru, typowych dla niebarwionej owczej wełny. Kolorystyka jest transpozycją naturalistycznie potraktowanych barw w kierunku redukcji i syntezy. Kolory: szarości, brązy, beże, zielenie, czerwienie, róże, granat, akcenty czerni. Pochodzący z połowy lat 70. gobelin został zrealizowany przez Spółdzielnię Pracy Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Pilsko" w Żywcu. Należy do grupy tkanin (kilimów, gobelinów, dywanów) projektowanych przez Jolantę Owidzką dla Cepelii, z myślą o kameralnych wnętrzach.
Katarzyna Biłas