opis

Próbnik tkanin pluszowych, obiciowych, drukowanych pochodzący z Towarzystwa Akcyjnego Pabianickich Fabryk Wyrobów Bawełnianych Krusche i Ender. Założycielem zakładów był fabrykant niemieckiego pochodzenia Gottlieb Krusche. W 1825 r. na terenie dzisiejszych Pabianic uruchomił niewielką tkalnię z kilkoma warsztatami ręcznymi. Przy tworzeniu zakładów współpracował syn właściciela, który w 1851 r. przejął po swoim ojcu zarządzanie firmą. Był to czas rozkwitu fabryki, uruchomiono mechaniczne krosna i zainstalowano maszynę parową o mocy 8 KM. Produkowano rozmaite tkaniny takie jak: perkale, muśliny, korty, manchestery, nankiny, tkaniny pościelowe, pończochy, sukno i flanele. W 1874 r. do spółki dołączył Karol Ender, wtedy też nastąpiła zmiana nazwy zakładów na "Krusche i Ender". Zmieniono profil produkcyjny fabryki, produkcja opierała się wyłącznie na wyrobach bawełnianych. Wybuch I wojny światowej przyniosł ogromne straty dla fabryki. Ponowne jej uruchomienie było możliwe po uzyskaniu długoterminowych kredytów. Dodatkowo w 1930 r. zakłady zostały połączone w wyniku fuzji z Manufakturą Moszczenicką. Podczas okupacji fabryka została przejęta przez Niemców. Produkcja była ukierunkowana na potrzeby Wehrmachtu. Po zakończeniu działań wojennych zakłady zostały znacjonalizowane, zmieniono ich nazwę na Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Bojowników Rewolucji 1905 roku. Z kolei w połowie lat 70-tych funkcjonowały jako "PAMOTEX". Na początku lat 2000 zakłady upadły z powodu braku rynków zbytu.
Magdalena Rosiak