opis

Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 roku była związana z łódzką uczelnią artystyczną. Uprawiając twórczość unikatową początkowo zajmowała się głównie rysunkiem, litografią i akwafortą, co wywarło ogromny wpływ na jej dalszą drogę artystyczną. Na początku lat 60. Janina Tworek-Pierzgalska zdecydowała się odwzorować swoje szczegółowe rysunki w gobelinach. Zachowując linearyzm i biało-czarną tonację, dzięki nowemu medium, jej prace zyskały z jednej strony miękkość i ciepło, z drugiej monumentalizm. Połączenie graficznego myślenia o linii, jako podstawowym elemencie konstrukcji dzieła, z tkactwem (technika haute-lisse) stało się cechą rozpoznawczą w całej twórczości artystki. Pod koniec lat 60. zaczęła jednak uzupełniać i przełamywać dominującą kreskę płaszczyznami koloru, by w połowie lat 70. przejść do aranżacji przestrzennych. Sławę międzynarodową zyskała, prezentując swoje prace na licznych wystawach i konkursach, w tym na Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981). Janina Tworek-Pierzgalska była znakomitym pedagogiem. Z jej pracowni wyszło wielu znaczących dla tkaniny współczesnej artystów i profesorów. Janina Tworek-Pierzgalska przez długi czas tworzyła swoje gobeliny – grafiki w żywym, agresywnym wręcz kolorze. Po roku 1975 niemalże wróciła do czarno-białych, monumentalnych kompozycji, w których dominowała czerń. Nieprzedstawiająca, niesymetryczna kompozycja wypełniona drobnymi linearnymi formami ułożonymi pionowo i skośnie, z biegnącą poziomo linią z wybrzuszeniem w partii środkowej a wklęsła z prawej budująca kształt przypominający górę i linearnymi formami, których ułożenie daje wizualne wrażenie falistej linii, utrzymana w barwach bieli tła i czerni motywów linearnych, jest jedną z ostatnich prac artystki. Kompozycje z tego okresu wyróżnia szczególna wyrazistość wrażliwej kreski, iluzyjna przestrzenność wprowadzona przez dynamikę i dramaturgia przeważającej czerni. Prace te stanowią również swego rodzaju przejmujące podsumowanie twórczości jednej z najwybitniejszych artystek polskiej tkaniny artystycznej.
Bratumiła Leligdowicz