opis

Janina Tworek-Pierzgalska (1933–1983) ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi, specjalizując się w druku na tkaninie. Od 1955 roku była związana z łódzką uczelnią artystyczną. Uprawiając twórczość unikatową początkowo zajmowała się głównie rysunkiem, litografią i akwafortą, co wywarło ogromny wpływ na jej dalszą drogę artystyczną. Na początku lat 60. Janina Tworek-Pierzgalska zdecydowała się odwzorować swoje szczegółowe rysunki w gobelinach. Zachowując linearyzm i biało-czarną tonację, dzięki nowemu medium, jej prace zyskały z jednej strony miękkość i ciepło, z drugiej monumentalizm. Połączenie graficznego myślenia o linii, jako podstawowym elemencie konstrukcji dzieła, z tkactwem (technika haute-lisse) stało się cechą rozpoznawczą w całej twórczości artystki. Pod koniec lat 60. zaczęła jednak uzupełniać i przełamywać dominującą kreskę płaszczyznami koloru, by w połowie lat 70. przejść do aranżacji przestrzennych. Sławę międzynarodową zyskała, prezentując swoje prace na licznych wystawach i konkursach, w tym na Biennale Internationale de la Tapisserie w Lozannie (1969, 1971, 1975, 1977, 1979) oraz Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi (1972, 1975, 1978, 1981). Janina Tworek-Pierzgalska była znakomitym pedagogiem. Z jej pracowni wyszło wielu znaczących dla tkaniny współczesnej artystów i profesorów. Linia była podstawowym środkiem wyrazu w twórczości Janiny Tworek-Pierzgalskiej. Zafascynowana linearyzmem i nieskończonymi wręcz możliwościami zastosowania kreski, możliwością jej kontrastowania z jubilerską precyzją tworzyła niewielkich rozmiarów rysunki i grafiki, które następnie przenosiła na większych rozmiarów karton, by wreszcie przenieść je na monumentalny format gobelinu. Nieprzedstawiająca, niesymetryczna kompozycja wypełniona linearnymi formami o zróżnicowanym kształcie, czasem przechodzącymi w plamy, ze zbliżoną do koła formą w środkowej partii, od której odchodzą łukowate, poprzecinane pionowym pasem u dołu, ułożenia form linearnych, z wiązkami form linearnych w niektórych partiach bardziej skupionych w innych mniej, utrzymana w czarno-białej kolorystyce, bardzo graficzna w wyrazie, jest doskonałym przykładem nie tylko wyjątkowej precyzji odwzorowania grafiki w materii gobelinu, ale jest również przykładem wyjątkowej umiejętności oddania skomplikowanej budowy fizycznej i psychicznej natury człowieka.
Bratumiła Leligdowicz